آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱۵۰٫۵۱۱ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۳۶ نفر
تعداد یادداشت ها : ۴۷
بازدید از این یادداشت : ۲٫۶۱۰

پر بازدیدترین یادداشت ها :
<p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "></span><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "></span><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "></span><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "></span><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><font size="4"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span style="mso-spacerun: yes">  </span><span style="mso-spacerun: yes"> </span>مأمونیان یا آل مأمون نام سلسله‌ای است که از حدود </span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span>385</span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span>/</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span>995</span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ">در ایالت خوارزم به قدرت رسید و تا </span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span>408</span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span>/</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span>1017</span><span dir="rtl"></span><span style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span> <span lang="FA">بر مسند قدرت باقی ماند. این دودمان در حقیقت در فاصلهٔ دورانی<span style="mso-spacerun: yes">  </span>میان حکومت آل افریغ تا انتقال خوارزم به سلطان محمود غزنوی این ایالت را<span style="mso-spacerun: yes">  </span>در اختیار داشتند. چون نام<span style="mso-spacerun: yes">  </span>نخستین فرد شناخته شدۀ این خاندان ابوعلی مأمون بن محمد بود و سایر افراد خاندان هم با انتساب به او نام مأمون داشتند این سلسلۀ حکومتی به آل مأمون اشتهار یافته است. مسلمآً یکی از دشواری های پژوهش دربارۀ این سلسله کمبود و فقر منابع<span style="mso-spacerun: yes">  </span>است. شاید در میان منابع تاریخی باید از<span style="mso-spacerun: yes">  </span>اثری از میان رفته یاد کرد: یعنی رسالۀ «المسامره فی اخبار خوارزم» اثر ابوریحان بیرونی که آن را در اختیار نداریم و خلاصهٔ مطالب آن در تاریخ پرارج ابوالفضل بیهقی درج شده است.چون بیرونی در دربار آنان بود و افزون بر پیگیری امور علمی خود مشاور سیاسی حکومت هم به شمار می آمد، اثر او برای پژوهشگر تاریخ مأمونیان از اهمیت بسیاری برخورداراست.ابومنصور ثعالبی نیز به گزارش بیهقی(فیاض،و غنی، </span></span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span>669</span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span>) و «آداب الملوک» خوارزمشاهی را در آداب حکومت نوشت و به ابوالعباس مأمون تقدیم کرد. دربارهٔ منابعی که به صورت مستقیم یا غیر مستقیم دربارهٔ خوارزمشاهیان مطالبی دارد و در اختیار ما قرار ندارد، باید از این آثار یاد کرد: «شاهنشاهنامهٔ» محمد پاییزی، «تاریخ خوارزمشاهی» سید صدر الدین نیشابوری، «مشارب التجارب» ابوالحسن بیهقی، «تاریخ خوارزم» محمد بن محمد بن ارسلان خوارزمی و چند اثر دیگر.</span></font></font><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "></span></p><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span><font face="arial,helvetica,sans-serif"><font size="4"><span style="mso-spacerun: yes">    </span>در دورانی که تدریس درس تاریخ سیاسی، اجتماعی و اقتصادی غوریان و خوارزمشاهیان را بر عهده داشتم، در ضمن مطالعه دربارۀ این سلسله ها به نکاتی برخورم که برایم<span style="mso-spacerun: yes">  </span>در خور توجه بود. اکنون به دو نمونه از آن نکته ها اشاره می کنم: در آغاز کار برای یافتن آگاهی های عمومی دربارۀ سلسله های حکومتی مختلف خوارزم به سراغ <i>دائرة المعارف بزرگ اسلامی</i> رفتم و در مجلد دوم آن با مقاله ی«آل مأمون»، اثر ارزشمند محقّق فاضل جناب آقای سیّد علی آل داوود آشنا شدم. در انتهای آن مقاله ایشان دربارۀ معماری مأمونیان ایشان به نقل از بارتولد آورده اند که« از آثار برجای ماندۀ مأمونیان، باید مناره ای را نام برد که در میان ویرانه های گرگانج دیده شده است.این مناره در </font></font></span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4">410</font></span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4">/</font></span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4">1010</font></span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"> توسط ابوالعباس مأمون ساخته شده است». مراجعه به <i>گزیدۀ مقالات تحقیقی </i>بارتولد روشن شد مناره ای در کار نیست و تنها کتیبۀ مناره باقی مانده و آن تاریخ نیز از کتیبۀ مناره استخراج شده است.</font></span><span lang="AR-SA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "></span></p><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><font size="4"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span style="mso-spacerun: yes">   </span>نکتۀ دوم با اشاره به کتاب <i>جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی </i>می آورم.اول دربارۀ کتاب گای لسترنج بگویم که با ترجمۀ عنوان آن مشکل دارم. ترکیب «خلافت شرقی» تعبیر غلط و نادرستی است. برخی می نویسند «ایران غربی» و منظورشان همان غرب ایران است، در صورتی که در این تعبیر چنین به ذهن متبادر می شود که ما دست کم دو ایران جدا از هم داریم ایران غربی و ایران شرقی!به همین صورت، منظور لسترنج سرزمینهای شرق خلافت اسلامی است و نه چیز دیگر. به هر حال، لسترنج به هنگامی که از جرجانیه سخن می گوید، توضیح می دهد که کنار یکی از دروازه های شهر، به نام دروازۀ حاجیان به امر مأمون خلیفۀ عباسی قصری و در مقابل آن به دستور علی پسر مأمون قصر دیگری ساخته اند(گای لسترنج، <i>جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی</i>، ترجمۀ محمود عرفان، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، 4</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span>136</span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ">خ. ص </span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span>476</span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span>)ناگفته پیداست که لسترنج مرتکب چه اشتباهی شده است. مأمون خوارزمشاهی را با مأمون عباسی خلط کرده و کاخ های خوارزم را ساختۀ عباسیان دانسته است؛ روشن است که مأمون عبّاسی که از </span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span>198</span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="rtl"></span> تا </span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "><span dir="ltr"></span>218</span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: ">هجری قمری خلافت کرده و پسری هم به نام علی نداشته! نمیتواند در قرن چهارم و پنجم هجری قمری در جرجانیه دو دروازه ساخته باشد. کنون که از مأمونیان سخن به میان آمد بد نیست اشاره کنیم که در <i>فرهنگ فارسی</i> دکترمحمد معین هم ذیل همین واژه سهوی دیده می شود. در توضیح کوتاهی ذیل این واژه می خوانیم: سلسله حکمرانانی که در زمان ساسانیان وغزنویان در خوارزماستقلال و حکمرانی یافتند. ناگفته پیداست که کلمۀ ساسانیان به جای سامانیان آمده و نادرست است. </span></font></font><span lang="AR-SA" style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "></span></p><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font></p><p class="MsoNormal" style="MARGIN: 0cm 0cm 10pt; LINE-HEIGHT: 200%; TEXT-ALIGN: justify"><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font><span style="FONT-SIZE: 14pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "></span><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font></p><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"></font></p></p><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"> </font></p></p><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"> </font></p></p><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"> </font></p></p><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"> </font></p></p><p><font face="arial,helvetica,sans-serif" size="4"> </font></p>
سه شنبه ۱۵ خرداد ۱۳۸۶ ساعت ۲۳:۲۰
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت

مريم
۲ مرداد ۱۳۸۶ ساعت ۰:۲۰
نکته بينی شما درخور تحسين است.