آمار بازدید
بازدیدکنندگان تا کنون : ۱۵۱٫۶۲۴ نفر
بازدیدکنندگان امروز : ۵ نفر
تعداد یادداشت ها : ۴۷
بازدید از این یادداشت : ۱٫۴۷۵

پر بازدیدترین یادداشت ها :
<p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><p><font face="arial,helvetica,sans-serif"> </font></p></span></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><p><font face="arial,helvetica,sans-serif"> </font></p></span></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><span style="mso-spacerun: yes">   </span>هرچند خدمت<span style="mso-spacerun: yes">  </span>نویسندگان فهرست‌های کتب خطی به محققان بسیار ارزشمند و غیر قابل کتمان است، گاهی نیز پیش می‌آید که اطلاعی نادرست در یک فهرست، پژوهشگر را سرگردان می‌کند و موجب اتلاف وقت می‌شود. در زیر به چند نمونه از این موارد اشاره می‌کنم، با این هدف که نکته‌ی مبهمی روشن شود و تجربه‌ای به رشته‌ی نگارش درآید. نکته‌ٔ سوم البته به فهرست نویسی مربوط نیست و اتفاق حتماً بعد از نوشته شدن فهرست افتاده است.<p /></font></span></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span style="mso-spacerun: yes"> </span></span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span dir="ltr"></span>1</span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span dir="rtl"></span>)<span style="mso-spacerun: yes">  </span>زمانی دربارهٔ ‌زندگی سلطان حسین میرزا بایقرا پژوهش می‌کردم. نتیجهٔ آن پژوهش با عنوان <i>پیوند سیاست و فرهنگ در عصر زوال تیموریان و ظهور صفویان</i> در سال</span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span dir="ltr"></span>1381 </span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA">از سوی انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به چاپ رسید و سال بعد هم تجدید چاپ شد. در‌آغاز کار، در جستجوی منابع شرح حال سلطان حسین میرزا بایقرا در منابع خطی و چاپی برآمدم. در <i>فهرست نسخ خطی کتابخانهٔ سلطنتی کاخ گلستان</i>، تألیف بدری آتابای، مجلّد مربوط به کتب تاریخی به نسخه‌ای دستنوشته برخوردم به نام «تاریخ سلطان حسین میرزا بایقرا». این اطلاع بسیار خوشحال کننده بود؛ یک کتاب مستقل دربارهٔ موضوع پژوهش من و هر چند مؤلف آن ناشناخته بود ولی می‌توانست بسیار با اهمیت باشد.<p /></span></font></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><span style="mso-spacerun: yes">   </span>برای راه یافتن به کتابخانهٔ سلطنتی کاخ گلستان راهی را آغاز کردم که یک سال طول کشید. کتابخانه تعطیل بود و باید برای راه یافتن به آن از بالاترین مقام مسؤول اجازه می‌گرفتم. چون کتابخانه زیر نظر سازمان میراث فرهنگی بود، معرفی‌نامه‌ای برای یاست آن سازمان گرفتم، بعد از چند ماه معطلی پاسخی داده شد و به سراغ رئیس کتابخانه و بعد هم رئیس بخش خطی رفتم و خلاصه بعد از یک سال به مراد دل رسیدم. کتاب را برایم آوردند و با ولع خاصی خواندنش را آغاز کردم. از همان صفحهٔ اول دستگیرم شد که این معشوق خیالی را سال‌ها در خانه داشته‌ام و بیهوده اینقدر به‌دنبالش دویده‌ام. بعد از خواندن چند صفحه برایم مسلم شد که این کتاب همان جلد هفتم کتاب روضة الصفای میر خواند است که توسط خویشاوندش خواند میر نوشته شده‌است. چون اولین برگ کتاب کنده شده‌بود و نام مؤلف روشن نبود، فهرست نویس نتوانسته بود تشخیص دهد موضوع از چه قرار است و کتاب متعلق به کیست! نمی‌دانم نسخه‌ای هم که به همین نام در کتابخانهٔ آکادمی‌علوم ازبکستان در تاشکند وجود دارد از همین قبیل است یا نه.<p /></font></span></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span style="mso-spacerun: yes">  </span></span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span dir="ltr"></span>(2</span><span dir="rtl"></span><span style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span dir="rtl"></span> <span lang="FA">روزگاری که در فرهنگستان زبان و ادب فارسی در گروه دانشنامهٔ زبان و ادب فارسی در شبه قارّهٔ هند مشغول به کار بودم، مدخلی به دستم دادند با عنوان «آقا شفیعای لاهوری». ظاهراً این نام از فهرست نسخه‌های خطی فارسی کتابخانه‌ٔ گنج بخش، تألیف دانشمند ارجمند و فاضل جناب آقای دکتر عارف نوشاهی استخراج شده بود. پس از مدتی گشت و گذار در منابع سر انجام دریافتم که پای این جناب آقا شفیعا هرگز به لاهور نرسیده‌است و شرح حالش به دانشنامهٔ شبه قارّه ارتباطی پیدا نمی‌کند. این جناب، لاری بوده نه لاهوری و هرگز در عمر خود پا را از لار بیرون نگذاشته است! یادداشتی نوشتم و قرار شد آن مدخل از فهرست مدخل‌های دانشنامه حذف شود.<p /></span></span></font></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><p><font face="arial,helvetica,sans-serif"> </font></p></span></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span dir="ltr"></span><font face="arial,helvetica,sans-serif">3</font></span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span dir="rtl"></span><font face="arial,helvetica,sans-serif">) دربارهٔ حکیم آذری اسفراینی تحقیق می‌کردم. «بهمن‌نامه» یکی از آثار اوست که در شبه قارّه درباه سلسلهٔ بهمنیان دکن سروده و البته ناتمام مانده است. بعد از جستجوی فراوان در یافتم که از نسخه‌ای از آن کتاب که به شمارهٔ 2780</font></span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span dir="ltr"></span><font face="arial,helvetica,sans-serif"> Or</font></span><font face="arial,helvetica,sans-serif"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA">در کتابخانهٔ موزهٔ بریتانیا نهداری می‌شود، میکروفیلمی هم در کتابخانهٔ مرکزی دانشگاه تهران وجود دارد. <span style="mso-spacerun: yes"> </span>این نسخه به شمارهٔ </span><span dir="ltr"></span><span dir="ltr" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span dir="ltr"></span>1/738 </span><span dir="rtl"></span><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><span dir="rtl"></span><span style="mso-spacerun: yes"> </span>در فهرست میکروفیلم‌های کتابخانهٔ مرکزی دانشگاه تهران آمده و با نسخه‌ای از«گرشاسبنامه» همراه است، یعنی باید باشد!<p /></span></font></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: justify"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><span style="mso-spacerun: yes">   </span>بعد از جستجو معلوم شد که همان تکه از میکروفیلمی که<span style="mso-spacerun: yes">  </span>از «بهمن نامه» در آن مجموعه فهرست شده است، موجود نیست و جای آن خالی است. به هر حال برایم مهم بود که این کتاب واقعاً همان اثر آذری اسفراینی است یا نه. در سفر سال گذشته به لندن هم سعی کردم<span style="mso-spacerun: yes">  </span>این نسخه را در کتابخانه بریتانیا جستجو کنم که نشد و شرح آن مفصل است و شاید زمانی جایی آن را نوشتم. همیشه پس از ناکام ماندن چنین جستجوهایی، بی‌آنکه به دنبال مسبب و مقصر ناکامی و کوتاه ماندن دستم باشم، بیتی از یکی از مشهورترین غزل‌های فروغی <span style="mso-spacerun: yes"> </span>بسطامی به خاطرم خطور می‌کند:<p /></font></span></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: center" align="center"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><font face="arial,helvetica,sans-serif">یک قوم نکوشیده رسیدند به مقصد<p /></font></span></p><p class="MsoNormal" dir="rtl" style="MARGIN: 0in 0in 10pt; DIRECTION: rtl; LINE-HEIGHT: 200%; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: center" align="center"><span lang="FA" style="FONT-SIZE: 16pt; LINE-HEIGHT: 200%; FONT-FAMILY: "Arial","sans-serif"; mso-bidi-language: FA"><font face="arial,helvetica,sans-serif">یک قوم دویدند و به مقصد نرسیدند<p /></font></span></p><p><font face="arial,helvetica,sans-serif"></font></p>
شنبه ۶ مرداد ۱۳۸۶ ساعت ۱:۴۶
نظرات



نمایش ایمیل به مخاطبین





نمایش نظر در سایت